Η Σαρακοστή σηματοδοτεί μία περίοδο νηστείας που ακολουθεί την περίοδο της κρεατοφαγίας, τις Απόκριες.

Εδώ πρέπει να τονιστεί ότι ναι μεν η νηστεία αποκλείει κάποια τρόφιμα από τη διατροφή, αυτό δε δεν εξασφαλίζει την απώλεια βάρους, οπότε όσοι σκέφτονται ότι η νηστεία θα τους βοηθήσει να χάσουν βάρος, θα πρέπει να αναθεωρήσουν κ αυτό γιατί η έλλειψη κρέατος και τυριού μπορεί να οδηγήσει σε υπερκατανάλωση άλλων τροφών όπως ψωμί και άλλα αμυλούχα, ξηρούς καρπούς, απλά σάκχαρα (ζάχαρη, μέλι, γλυκά του κουταλιού) που προκαλούν μικρότερο κορεσμό. Φυσικά, αν κάποιος επιθυμεί να νηστέψει, μπορεί να σχεδιαστεί έτσι το διαιτολόγιό του ώστε να χάσει βάρος.

Τι πρέπει όμως να προσέχουμε ώστε η διατροφή μας να είναι πλήρης για όσο καιρό νηστεύουμε, είτε αυτό είναι 40 ημέρες είτε 15 ημέρες είτε τη Μεγάλη Εβδομάδα?

• Πρόσληψη πρωτεΐνης. Η πρωτεΐνη είναι το μακροθρεπτικό συστατικό που αποκλείεται σε μεγαλύτερο βαθμό από τη διατροφή όταν κάποιος νηστεύει και αυτό γιατί οι κύριες πηγές πρωτεΐνης υψηλής βιολογικής αξίας (που περιέχει δηλαδή όλα τα απαραίτητα αμινοξέα) είναι το κρέας, το ψάρι και το τυρί. Όταν δεν νηστεύουμε από τυρί, προσπαθούμε να προσλαμβάνουμε γιαούρτι και γάλα καθημερινά και να συνοδεύουμε το φαγητό μας με λίγο τυρί. Όταν όμως νηστεύουμε και από τυρί θα πρέπει να λάβουμε πρωτεΐνη μέσω των θαλασσινών που αποτελούν πηγή πρωτεΐνης ή με συνδυάζοντας όσπρια με σιτηρά (π.χ. φακόρυζο, ψωμί με φασόλια κτλ) καθώς αυτές οι δύο ομάδες περιέχουν διαφορετικά αμινοξέα και συνδυασμένες μπορούν να μας δώσουν όσα χρειαζόμαστε.

• Πρόσληψη ασβεστίου. Αποκλείοντας τα γαλακτοκομικά, αποκλείουμε τις κυριότερες πηγές ασβεστίου από τη διατροφή μας. Και ενώ κάτι τέτοιο δεν θεωρείται επικίνδυνο όταν συμβαίνει για μικρά χρονικά διαστήματα, καλό είναι να γνωρίζουμε ότι πηγές ασβεστίου αποτελούν και τα πράσινα λαχανικά, κυρίως το μπρόκολο και το σπανάκι.

• Πρόσληψη σιδήρου και βιταμίνης Β12. Ο μη αιμικός σίδηρος (αυτός δηλαδή που βρίσκεται στα φυτικής προέλευσης τρόφιμα) απορροφάται σε πολύ μικρό βαθμό από τον οργανισμό. Ωστόσο, η βιταμίνη C μπορεί να αυξήσει την απορρόφηση του, οπότε συνδυάστε το φαγητό σας με χυμό πορτοκάλι και προσθέστε πιπεριές στο φαγητό. Ακόμα και τότε όμως η πρόσληψη σιδήρου δεν είναι αρκετή, οπότε σε άτομα αναιμικά ίσως θα ήταν προτιμότερη η λήψη συμπληρωμάτων σιδήρου πάντα σε συνεννόηση με το γιατρό. Οι ανάγκες σε βιταμίνη Β12 επίσης δεν μπορούν να καλυφθούν στη νηστεία, οπότε σε άτομα με αυξημένο κίνδυνο έλλειψης θα πρέπει να τίθεται θέμα λήψης συμπληρώματος.

• Πρόσληψη λιπαρών οξέων. Αναφέρομαι κυρίως στην απόκλιση του ελαιολάδου από τη διατροφή που όταν γίνεται για μεγάλα χρονικά διαστήματα (περισσότερο από 1 εβδομάδα), τότε μπορεί το λίπος της διατροφής να μην είναι αρκετό και μειωθεί πολύ η πρόσληψη βιταμίνης Ε, γι’ αυτό και συστήνεται η κατανάλωση ελιών και ξηρών καρπών.

Προσέχοντας τα παραπάνω σημεία και την υπερκατανάλωση τροφών, μπορούμε να νηστέψουμε με ασφάλεια, διατηρώντας την ισορροπία της διατροφής μας.

Προσοχή όμως, γυναίκες κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και του θηλασμού, μικρά παιδιά, άτομα με σοβαρή σιδηροπενική αναιμία και άτομα με Σακχαρώδη Διαβήτη θα πρέπει να αποθαρρύνονται από τη νηστεία.

Δήμητρα Μελαδάκη

Διαιτολόγος-Διατροφολόγος,

απόφοιτος Χαροκοπείου Πανεπιστημίου

μεταπτυχιακό στο Universtity of Glasgow