Ποιος είναι ο ρόλος της επικοινωνίας στην παροχή φροντίδας υγείας σε ηλικιωμένους ασθενείς;

Η επικοινωνία είναι μία αμφίδρομη διαδικασία μεταξύ των ανθρώπων. Κοινή πεποίθηση σχεδόν όλων είναι ότι η επικοινωνία είναι μια συνεχής και δυναμική αλληλεπίδραση που εξελίσσεται σε πραγματικό χρόνο.

Η επικοινωνία μεταξύ επαγγελματιών υγείας και ασθενούς αποτελεί ουσιαστικό στοιχείο της διαδικασίας παροχής υγειονομικής περίθαλψης. Άτομα όλων των ηλικιών ενδέχεται να παρουσιάζουν προβλήματα που δυσχεραίνουν την επικοινωνία, και οι επαγγελματίες υγείας μπορεί να χρειαστεί να προσαρμόσουν τις στρατηγικές επικοινωνίας τους ώστε να ανταποκριθούν στις εξατομικευμένες ανάγκες φροντίδας.

Ποιες είναι οι προκλήσεις στην επικοινωνία με τους ενήλικες μεγαλύτερης ηλικίας;

Η επικοινωνία με ηλικιωμένους συχνά δυσχεραίνεται από φυσικές, ψυχολογικές και νοητικές μεταβολές που υφίστανται κατά τη γήρανση. Η κατανόηση αυτών των φραγμών είναι το πρώτο βήμα για τη γεφύρωση του χάσματος και την ουσιαστική αλληλεπίδραση με τους ηλικιωμένους. Οι κύριες προκλήσεις στην επικοινωνία με ηλικιωμένους είναι:

• Αισθητηριακές διαταραχές
  • Απώλεια ακοής και προβλήματα όρασης
• Νοητική εξασθένηση
  • Νόσος Αλτσχάιμερ και άλλες μορφές άνοιας
• Φυσικοί περιορισμοί
  • Αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, νόσος Πάρκινσον
• Ψυχολογικοί παράγοντες
  • Άγχος, κατάθλιψη, φόβος
• Περιβαλλοντικοί παράγοντες
  • Θόρυβος, έλλειψη ιδιωτικότητας
• Διαγενεακές και πολιτισμικές διαφορές
  • Διαφορές στη χρήση της γλώσσας, στην αργκό ή στις αξίες
• Ηλικιακός ρατσισμός
  • Αρνητικά στερεότυπα για τους ηλικιωμένους

Ποιες είναι οι στρατηγικές για τη βελτίωση της επικοινωνίας με τους ενήλικες μεγαλύτερης ηλικίας;

Οι αποτελεσματικές στρατηγικές επικοινωνίας μπορούν να ομαδοποιηθούν σε μερικές πρακτικές και ευγενικές μεθόδους:

1. Ενεργητική ακρόαση και σαφής και σεβαστή ομιλία

2. Ενίσχυση της μη λεκτικής επικοινωνίας

3. Ενθάρρυνση χρήσης εργαλείων όπως ακουστικά βαρηκοΐας

4. Δημιουργία άνετου περιβάλλοντος

5. Ενσυναίσθηση και υπομονή

6. Συμμετοχή φροντιστών και εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας

Η εφαρμογή ειδικών τεχνικών και δεξιοτήτων προάγει την αποτελεσματική επικοινωνία, ενισχύοντας τη σχέση μεταξύ ασθενούς και επαγγελματία υγείας, οδηγεί σε καλύτερα αποτελέσματα για την υγεία, συμβάλει στην πρόληψη ιατρικών λαθών και αξιοποιεί στο έπακρο τον περιορισμένο χρόνο επικοινωνίας.

Οι πιο σημαντικές τεχνικές είναι:

1. Αργός ρυθμός συζήτησης και η απλή και κατανοητή γλώσσα

2. Χρήση ή σχεδιασμός εικόνων, διαγραμμάτων, βίντεο, αφισών

3. Τεχνική TeachBack – Ο επαγγελματίας υγείας ζητά από τον ηλικιωμένο να επαναλάβει με δικά του λόγια αυτά που κατάλαβε. Αυτό επιβεβαιώνει την κατανόηση και εντοπίζει παρανοήσεις.

4 .Askme 3 – Τεχνική που ενθαρρύνει τους ηλικιωμένους και τις οικογένειές τους να υποβάλλουν τρεις βασικές ερωτήσεις στους επαγγελματίες υγείας σχετικά με το πρόβλημα υγείας τους.

Πανά Αναστασία, RN, PhD, Μεταδιδακτορική Ερευνήτρια,

Αν. Προϊσταμένη Γ.Ν. Ασκληπιείο Βούλας

Μέλος Ε.Δι.Κ.Ε. (FFN Gr)